Vận tải đa phương thức là gì? Khi nào doanh nghiệp nên áp dụng

Trong thực tế làm logistics, rất nhiều doanh nghiệp gặp tình huống quen thuộc:
đi một chặng thì rẻ nhưng chậm, đi chặng khác thì nhanh nhưng chi phí cao, còn nếu chia nhỏ từng khâu cho nhiều đơn vị thì lại khó kiểm soát trách nhiệm. Chính trong bối cảnh đó, vận tải đa phương thức không còn là khái niệm lý thuyết, mà trở thành một cách tổ chức logistics mang tính chiến lược.

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu đúng và áp dụng đúng vận tải đa phương thức. Nhiều trường hợp triển khai sai cách khiến chi phí đội lên, quy trình rối hơn thay vì hiệu quả hơn.

Vận tải đa phương thức là gì trong thực tế logistics?

Vận tải đa phương thức là hình thức vận chuyển hàng hóa sử dụng từ hai phương thức vận tải trở lên (đường bộ, đường biển, đường hàng không, đường sắt…) trong một chuỗi vận chuyển thống nhất, do một đơn vị chịu trách nhiệm xuyên suốt.

Điểm mấu chốt của vận tải đa phương thức không nằm ở số phương thức sử dụng, mà nằm ở:

Tính liên thông giữa các chặng
Trách nhiệm được quy về một đầu mối
Khả năng kiểm soát chi phí và rủi ro trên toàn chuỗi

Khác với việc doanh nghiệp tự tách từng chặng và làm việc với nhiều nhà cung cấp riêng lẻ, vận tải đa phương thức giúp đơn giản hóa vận hành mà vẫn tận dụng được lợi thế của từng phương thức vận tải.

Vì sao vận tải đa phương thức ngày càng được doanh nghiệp quan tâm?

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng biến động mạnh, vận tải đơn phương thức ngày càng bộc lộ hạn chế:

Đường biển rẻ nhưng thời gian dài và khó linh hoạt
Đường hàng không nhanh nhưng chi phí cao
Đường bộ linh hoạt nhưng khó tối ưu cho chặng dài

Vận tải đa phương thức cho phép doanh nghiệp kết hợp điểm mạnh của từng phương thức, thay vì bị “mắc kẹt” trong một lựa chọn cố định.

Vận tải đa phương thức khác gì so với vận chuyển nhiều chặng thông thường?

Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn hai khái niệm này.

Vận chuyển nhiều chặng thông thường:
Doanh nghiệp tự làm việc với từng đơn vị ở từng chặng, mỗi bên chịu trách nhiệm phần việc của mình.
Vận tải đa phương thức:
Một đơn vị logistics chịu trách nhiệm toàn bộ hành trình, từ điểm xuất phát đến điểm cuối cùng, kể cả khi hàng hóa đi qua nhiều phương thức khác nhau.

Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến:

Khả năng xử lý sự cố
Trách nhiệm pháp lý
Tính minh bạch về chi phí

Khi nào doanh nghiệp nên áp dụng vận tải đa phương thức?

1. Khi chuỗi vận chuyển kéo dài qua nhiều quốc gia

Với các tuyến xuất nhập khẩu dài, việc kết hợp đường bộ – đường biển – đường bộ hoặc đường hàng không – đường bộ là điều gần như bắt buộc. Lúc này, vận tải đa phương thức giúp:

Giảm rủi ro đứt gãy giữa các chặng
Tránh tình trạng “đá bóng trách nhiệm” khi có sự cố
Dễ kiểm soát tiến độ tổng thể

2. Khi doanh nghiệp cần cân bằng giữa chi phí và thời gian

Không phải lô hàng nào cũng cần nhanh nhất, nhưng cũng không phải lô hàng nào cũng có thể chậm. Vận tải đa phương thức cho phép:

Dùng phương thức tiết kiệm chi phí cho chặng dài
Dùng phương thức nhanh cho chặng then chốt

Cách làm này giúp tối ưu tổng chi phí, thay vì tối ưu từng chặng riêng lẻ.

3. Khi doanh nghiệp muốn giảm áp lực quản lý logistics nội bộ

Quản lý logistics theo từng chặng đòi hỏi:

Nhân sự theo dõi sát
Phối hợp nhiều đối tác
Xử lý nhiều loại chứng từ

Vận tải đa phương thức giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng quản lý, tập trung nguồn lực vào hoạt động kinh doanh chính.

4. Khi hàng hóa có yêu cầu đặc thù

Một số loại hàng:

Giá trị cao
Cần kiểm soát chặt chẽ
Không cho phép trễ tiến độ

Trong các trường hợp này, vận tải đa phương thức giúp thiết kế phương án vận chuyển “đo ni đóng giày”, thay vì áp dụng một mô hình cứng nhắc.

5. Khi doanh nghiệp mở rộng quy mô và thị trường

Ở giai đoạn đầu, doanh nghiệp có thể tự xoay sở logistics. Nhưng khi sản lượng tăng, thị trường mở rộng, vận tải đa phương thức trở thành giải pháp ổn định và bền vững hơn.

Những sai lầm doanh nghiệp thường gặp khi triển khai vận tải đa phương thức

Từ kinh nghiệm thực tế, có ba sai lầm phổ biến:

Chỉ quan tâm đến giá, bỏ qua năng lực điều phối
Không xác định rõ trách nhiệm của đơn vị logistics
Thiếu kế hoạch dự phòng khi một chặng gặp sự cố

Những sai lầm này khiến vận tải đa phương thức mất đi ưu thế vốn có.

Vai trò của đơn vị logistics trong vận tải đa phương thức

Vận tải đa phương thức chỉ thực sự hiệu quả khi đơn vị logistics:

Hiểu rõ từng phương thức vận tải
Có khả năng điều phối và xử lý phát sinh
Chịu trách nhiệm xuyên suốt toàn chuỗi

Doanh nghiệp có thể tham khảo các dịch vụ logistics tại Minh Vân Logistics để hình dung rõ hơn cách vận tải đa phương thức được triển khai trong thực tế, thay vì chỉ nhìn ở góc độ lý thuyết.

Vận tải đa phương thức có phù hợp với mọi doanh nghiệp?

Không. Vận tải đa phương thức không phải là giải pháp “mặc định” cho mọi trường hợp.

Nó phù hợp khi:

Chuỗi vận chuyển phức tạp
Doanh nghiệp cần tối ưu tổng thể
Quy mô đủ lớn để thấy rõ lợi ích

Với các lô hàng đơn giản, tuyến ngắn, việc áp dụng vận tải đa phương thức đôi khi không cần thiết.

Kết luận

Vận tải đa phương thức không chỉ là việc kết hợp nhiều phương tiện, mà là cách tư duy lại toàn bộ chuỗi logistics. Khi được áp dụng đúng, mô hình này giúp doanh nghiệp:

Giảm rủi ro
Kiểm soát chi phí
Chủ động tiến độ

Quan trọng nhất, doanh nghiệp cần hiểu khi nào nên áp dụng, thay vì chạy theo xu hướng.

Trao đổi giải pháp vận tải đa phương thức phù hợp cho doanh nghiệp

Nếu doanh nghiệp đang tìm cách tổ chức vận tải đa phương thức hiệu quả hơn hoặc muốn rà soát lại chuỗi logistics hiện tại để giảm chi phí và rủi ro, Minh Vân Logistics sẵn sàng trao đổi trực tiếp trên từng nhu cầu cụ thể.